Slalom neemt deel aan BAM Open Air Design met Ecotonos, een site-specific installatie die de akoestische knowhow van het bedrijf combineert met de ontwerpbenadering van het bureau UNA/UNLESS, dat door Slalom werd uitgenodigd om een werk te creëren dat de dialoog tussen architectuur, natuur en zintuiglijke waarneming verkent.
Tijdens de vijfde editie van het evenement gewijd aan outdoor design — opgezet door COIMA Image en gecureerd samen met MoscaPartners als onderdeel van het culturele programma van de Fondazione Riccardo Catella — staat het thema “Frames of Nature” centraal, een concept geïnspireerd op de beeldtaal van de cinema. Het evenement onderzoekt hoe natuur en cultuur elkaar kunnen ontmoeten en biedt het publiek een unieke en inclusieve openluchtbeleving.
Voor Slalom en UNA/UNLESS is het evenement een waardevolle gelegenheid om — via een akoestische installatie — het belang van stilte en luisteren te belichten als instrumenten voor de relatie met de publieke ruimte, een uitnodiging om de stad plekken van contemplatie terug te geven.
De installatie is ontworpen door architect Giulia Foscari, oprichter van het bureau UNA/UNLESS, en bevindt zich in een van de met gras begroeide cirkels op het gazon van de Biblioteca degli Alberi, in het groene hart van Porta Nuova. Deze ruimte maakt deel uit van een reeks natuurlijke “booths” die ontworpen zijn voor de deelnemende bedrijven van Open Air Design, en die in directe dialoog staan met het landschap. De installatie vormt een poëtische en conceptuele uitbreiding van het project Voice of Commons, gepresenteerd door UNA/UNLESS als Special Project van de Biënnale Architectuur van Venetië 2025.
In het hart van het park rijst een gebroken prisma op als drempel tussen twee werelden: de stad en de natuur. Het is niet zomaar een installatie. Het is een instrument dat weerkaatst, beschermt, luistert — een actieve grens tussen de verbruikende stedelijkheid en de veerkrachtige biodiversiteit.
De installatie draagt de naam Ecotonos — een term uit de ecologie die overgangszones tussen ecosystemen aanduidt: levendige, instabiele grenzen, rijk aan biodiversiteit. Hier wordt het concept herzien als een gevoelige drempel die de natuur beschermt tegen het stadsrumoer, en de bezoeker de mogelijkheid biedt om opnieuw in harmonie te komen met de natuur, en stilte te ervaren als voorwaarde voor luisteren.
De naar de stad gerichte zijde is diamantachtig, scherp en reflecterend: ze dematerialiseert de stedelijke volumes en geeft ze terug als fantasmagorische luchtspiegelingen — alsof de stad zichzelf alleen kan herkennen door van buitenaf te kijken, of beter gezegd: weerspiegeld in een oppervlak dat haar afwijst.
De Spikes worden ecologische verdedigingsinstrumenten: waarschuwingen, uitnodigingen tot metamorfose.
Aan de andere kant — de zijde die naar het park is gericht — opent de installatie zich. Ze verwelkomt. Ze dempt het mechanische lawaai om de ademhaling van bijen, het gezang van vogels en het geritsel van bladeren hoorbaar te maken.
De binnenkant, gevormd door regelmatige holtes, doet denken aan een honingraat: een levendige, modulaire geometrie die herbergt en beschermt. Ze tekent een beschutte ruimte, waarin de natuur geen achtergrond is, maar de hoofdrol speelt.
De “celletjes” nodigen uit tot participatie, met plug-in elementen die ontworpen zijn om leven te huisvesten: zaden, drinkplaatsen, microhabitats bedoeld om vogels en insecten te voeden en te verwelkomen.
De structuur verandert zo in een intersoortelijk toevluchtsoord — een micro-heiligdom voor biodiversiteit.
Deze dubbele oriëntatie is een architectonische uitdrukking van de spanning die onze tijd doorkruist: tussen extractie en zorg, tussen blinde groei en radicaal luisteren. Zoals in de visie van Joseph Beuys betekent “de natuur verdedigen” hier niet haar isoleren, maar het opbouwen van gevoelige allianties met datgene wat ons overstijgt.
De installatie maakt deel uit van een breder project: een materiële echo van Voice of Commons, het Speciale Project van de Biënnale Architettura van Venetië 2025, ontworpen door Giulia Foscari, UNA/UNLESS.
In Voice of Commons wordt het historische loketgebouw van Carlo Scarpa, speciaal voor deze gelegenheid gerestaureerd, getransformeerd tot een Planetair Ambassade voor de Gemeenschappelijke Goederen van de Mensheid — de Oceaan, de Atmosfeer, Antarctica en de Ruimte — en voor alle levensvormen die ervan afhankelijk zijn.
Opgezet als een radiostation voor menselijke en niet-menselijke stemmen, is de Planetaire Ambassade akoestisch geïsoleerd met de Spikes, ontwikkeld samen met Slalom als experimentele akoestische oppervlakken, vervaardigd met materialen geïnspireerd op ruimtevaarttechnologie.
Hier, bij BAM, keren de Spikes terug, maar ze evolueren. Ze kondigen een volgende stap aan: de geboorte van een nieuwe lijn duurzame producten, ontwikkeld door UNA in samenwerking met Slalom, die deze geluidsabsorberende vormen — traditioneel gemaakt van schuimplastic op polyurethaanbasis, een petroleumderivaat — herontwerpt met het gebruik van gerecyclede, geregenereerde of natuurlijke materialen.
Deze installatie is een niet-formele, maar politieke drempel: tussen de overheersing van het kunstmatige en het recht van het levende; tussen de logica van extractie en die van zorg.
Met deze poëtische maar bewapende daad worden stilte, luisteren en gedeelde ademhaling handelingen van verzet en fundament. Een ruimte van wapenstilstand, en misschien van een nieuw begin.
De cinema wordt de rode draad van “Frames of Nature”, een thema dat is gekozen vanwege zijn buitengewone vermogen om te boeien en te betrekken via verhalende content en meeslepende installaties. Een universele, evocatieve en directe taal die het mogelijk maakt krachtige verbeeldingen te creëren en emotioneel contact te maken met het publiek.
In het ontwerpdenken van Slalom en UNA/UNLESS verweven zich indrukken uit de cinema, die uitmonden in visuele en suggestieve sporen. In dit licht vindt Ecotonos een onverwachte weerklank in Encounters at the End of the World van Werner Herzog. In de iconoclastische geografie van Antarctica, waar absolute stilte heerst, laat de film zien hoe juist deze toestand het mogelijk maakt om in harmonie te komen met de natuur: een stilte die de breuk van het ijs hoorbaar maakt als een diepe ademhaling, het verre zuchten van walvissen, de eenzame vlucht van een albatros boven de witte horizon. Op dezelfde manier streeft de installatie ernaar het stedelijke lawaai te onderbreken om opnieuw aandacht te schenken aan wat normaal onzichtbaar of ongehoord blijft, en zo de stilte te transformeren tot een instrument van diep luisteren en een vernieuwde intersoortelijke relatie.
Van 18 tot en met 21 september waren de installaties vanOpen Air Design ook het startpunt van een reeks publieksbijeenkomsten, bedoeld als momenten van uitwisseling tussen disciplines, visies en gevoeligheden.
Het talkprogramma werd gemodereerd door Francesca Molteni, curator, regisseur en maker van films en documentaires. Zij is in 2009 oprichter van Muse Factory of Projects, een organisatie die creativiteit, cultuur en ondernemerschap met elkaar verbindt. Sinds vijf jaar werkt ze samen met BAM aan de regie van Open Air Design.
Het programma, waarbij ontwerpers, acteurs, curatoren, muzikanten en vertegenwoordigers van de betrokken bedrijven betrokken waren, belooft een veelzijdig gezelschap aan stemmen uit de stad.
Tijdens de openingsdiscussie op 18 september gingen naast Giulia Foscari ook andere belangrijke figuren uit het culturele en creatieve veld met elkaar in gesprek — waaronder Rosita Celentano, Giampiero Judica en Patrizia Sardo Marras, om er een paar te noemen — samen met Alida Catella, CEO van Coima Image en vicevoorzitter van de Fondazione Riccardo Catella, en Caterina Mosca, CEO van Mosca Partners.
De dag van 19 september, waarbij onder de hoofdrolspelers architect Michele De Lucchi was, bood een gelegenheid om dieper in te gaan op de ontwerpvisie van de betrokken bedrijven, waaronder Slalom, en om de steeds urgenter wordende relatie tussen natuur, openbare ruimte en stedelijke verbeelding te verkennen.
